فرهنگی اجتماعی

وحدت؛ راهبرد پیامبر اسلام

به مناسبت هفته وحدت این یادداشت به سیره رسول اکرم (ص) در خصوص ایجاد وحدت بین مسلمین پرداخته است.

۱۱ آذر ۱۳۹۶ ۱۲:۲۵

«روند  وحدت  بین مسلمین ، ضرورت  ایجاد  سمبل ها  و نهاد های  تازه ای را می طلبد  که فراتر از  زمان  و مکان  قرار دارد.

امام خمینی (ره)

رسالت بزرگ رسول اکرم حضرت محمد (ص) این مخلوق بی نظیر الهی و خاتم پیامبران، دعوت جهانیان به پذیرش حق، تبعیت از اسلام و مجاهدت در راه خدا بود که حضرتش در این راه کوشش فراوان کرد و سختی های بسیاری را متحمل شد. پیامبر عظیم الشأن اسلام، در تبلیغ شریعت خود، علاوه بر مردم شبه جزیره عربستان، حاکمان قبائل و دو قدرت بزرگ آن زمان یعنی امپراطوری های روم و ایران را نیز به پذیرش اسلام و گرویدن به حق دعوت کرد. رسول خدا، در مسیر نهضت خود، با تهدیدات، تحریم ها و تنگناهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی فراوانی مواجه بود، اما در برابر آنها ایستاد و اتفاق و اتحاد جریان زر، زور و تزویر را همراه یاران صبور و مقاوم خویش، با قدرت الهی و باعزم و اراده ای پولادین در هم شکست و لحظه ای در این راه دچار ضعف و سستی نگردید.

حضرت محمد(ص)، در مدت ۲۳ سال نبوت و پیامبری، با مجاهدت های طاقت فرسای خویش، اولین زیر ساخت های تمدن بزرگ اسلامی را در روزگار جهالت و بردگی انسان پایه گذاری کرد.

امت سازی، دولت سازی، تزکیه نفوس، تکمیل مکارم اخلاق، تعلیم علم و حکمت و احکام دین با گفتار، رفتار و ابلاغ آیات نورانی وحی (قرآن مجید) استقرار عدالت اجتماعی و تشکیل نظام اسلامی را می توان از کارکردهای دوره آغازین اسلام و رسالت و رهبری پیامبر خدا برشمرد که این مهم هدف همه انبیاء الهی بوده است.

ره آورد تلاش های ۲۳ ساله نبی مکرم اسلام در جامعه نخستین اسلام، ایمان و معنویت، قسط و عدل، تعلیم و تعلم، وحدت و برادری، اخلاق و کرامت انسانی، کار و تلاش، اقتدار و عزت مسلمانان، صدور انقلاب و گسترش اسلام به خارج از مرزهای حجاز بود که در سایه وحدت و انسجام و دین باوری مسلمانان بوقوع پیوست.

اقدام دیگر پیامبر اکرم ایجاد اخوت و برادری و ضد ارزش خواندن اشرافی گری، قبیله گرایی، نژاد پرستی و خود برتربینی بود که فراگیری آن در سطح جامعه، به مردم از همه رنگ ها و نژادها آزادی بخشید و موانع وحدت را از جامعه وقت برداشت.

جامعه اسلامی در دوران پیامبر اکرم با شاخص ها و ویژگی هایی که بیان شد در معرض تهدیدات و آسیب هایی هم قرار داشت.

با وجود شخص پیامبر(ص) در بین مسلمانان، معجزه قرآن کریم، جمعیتی از مردم در مکه و مدینه به اسلام نگرویدند و در مسیر رسالت و ماموریت پیامبر و در اجتماع مسلمانان اخلال و فتنه گری می کردند. در مدینه منوره، پیامبر (ص) میثاق عمومی نوشت و نحوه تعامل و روابط با مخالفان، یهودیان و غیر مسلمانان را معین کردند.

در مدینه با قبایل نیمه وحشی خارج از مدینه که مشرک و کافر بودند پیمان عدم تعرض منعقد کرد که مسلمانان از شرارت آنها در امان باشند و تا مادامی که نقض پیمان نکردند بر پیمان خود وفادار ماند.۱

بجز غارتگری و شرارت قبایل کفار و مشرکان مدینه، سر قبیله یهودی با نفوذ مدینه که شریان های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در اختیارشان بود نیز در مسیر رسالت و نبوت پیامبر اکرم اخلال، توطئه و تخریب کرده و در جامعه مسلمانان فتنه انگیزی می کردند بجز قبیله بنی قریظه، دو قبیله ویژه را از مدینه اخراج کرد.۲

در مکه مکرمه نیز گروهی از افراد مشرک و کافر با نفوذ، متموّل و قدرتمند علیه اسلام، مسلمانان و شخص پیامبر اکرم توطئه و تخریب داشتند و جنگ های بدر، احد و خندق را با اعزام لشکریان و جنگجویان به مدینه به سردمداری مشرکین کفار، علیه پیامبر سازماندهی کردند.

در جنگ بدر همانگونه که خداوند در قرآن وعده کرد مسلمانان برکفار پیروز شدند. در جنگ احد مجاهدان مسلمان در انجام تکلیف و وظایف خود قصور کردند و لشکریان اسلام ضربه خوردند.

سه دلیل مهم عامل تفوق کفار بر مسلمانان بوده است:

  • اختلافات داخلی، بر هم خوردن وحدت، انسجام مسلمانان، و انشقاق در جامعه
  • سست شدن ارادۀ مردم، از دست دادن روحیه و آمادگی و کاهش تحمل پذیری آنها
  • سرپیچی جهادگران از فرمان پیامبر و فرماندهان، رها کردن سنگرها، جمع آوری غنایم و غفلت از مکر و حیله دشمنان.

این سه عامل امروز هم می تواند سبب تسلط نظام سلطه بر جوامع اسلامی شود و متقابلاً وحدت ملی، انسجام اسلامی، صبر و مقاومت و ایستادگی در برابر حوادث و ناملایمات، اطاعت و فرمانبرداری از فرامین رهبری و غافل نشدن از توطئه و فتنه گری دشمن، از مولفه های اقتدار داخلی، موفقیت در عرصه تحولات منطقه و غلبه بر دشمنان است.۳

جمع بندی و نتیجه گیری:

پیامبر اسلام به امر خداوند بنیانگذار مکتبی شد که با تکیه بر اخلاق و کرامت انسانی، همه انسان ها، از هر نژاد و زبان و رنگ را گرد هم آورد. از زمان ظهور تاکنون، به رغم فراز و نشیب ها، موانع و محدودیت هایی که در مسیر تکامل داشته است، در عرصه حیات اجتماعی و فردی بشریت حضور داشته و تضمین کننده سعادت و کمال انسان است.

در تقابل حق و باطل، جریان حق، نظام اسلامی در دوره ۲۳ ساله پیامبر اکرم (ص) از ناحیه ۵ جبهه در معرض تهدید و آسیب قرار گرفته است:

  • قبایل یهودی قدرتمند و متحد اطراف مدینه
  • قبایل شورشی و غارتگر خارج از مدینه
  • فتنه گران منافق
  • قبیله قریش و اشراف متکبر، متموّل و متنفذ حاکم بر مکه
  • دشمن درونی مسلمانان (نفس) و اختلافات و منازعات داخلی بین مسلمانان

به اعتراف تاریخ آنچه که مسلمانان و لشکریان اسلام و جبهه حق را در معرض شکست قرار داده دشمن درونی بوده است. پیامبر اکرم(ص) هنگام پیروزی سپاه اسلام در تقدیر و تشکر از آنها فرموده اند: شما از جهاد کوچک برگشتید، جهاد بزرگتر پیش روی شماست و جهاد با نفس را جهاد اکبر نامیدند.۴

امروز هم جوامع اسلامی و جمهوری اسلامی ایران همچون دوره نورانی صدر اسلام و حیات پیامبر اکرم‌(ص) و دوران امامت ائمه معصومین در معرض تهدید و تحریم و تجاوز جبهه باطل یعنی نظام سلطه جهانی، صهیونیسم و اسرائیل خبیث، منافقین خائن و اشراف متکبر و متنفذ حاکم بر عربستان سعودی قرار دارد. که حوادث چند ساله اخیر، از قبیل جنگ در منطقه، بویژه در عراق، سوریه و یمن با تجهیز گروه های شورشی و جنایتکار تکفیری، از مصادیق بارز آن به شمار می رود.

کشورهای اسلامی و محور مقاومت در منطقه با سه اصل وحدت، مقاومت و تبعیت از رهبری و توجهات حضرت حق توانسته در مواجهه با دشمن بیرونی و در تقابل با جبهه باطل، پیروز میدان باشد و آنچه می تواند هم گرایی و هم افزایی این سه اصل و ضعف و سستی در اردوگاه پیروان حق ایجاد کند، دشمن درونی است. مادامیکه مسلمانان و مجاهدان در جهاد اکبر پیروزند از ناحیه دشمنان بیرونی در معرض آسیب قرار نخواهند گرفت. به بیان دیگر پایداری سه اصل وحدت، مقاومت و اطاعت از رهبران، بدون تسلط بر نفس میسر نخواهد بود.۵

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱ – پیامبر اکرم (ص) برای رفع فتنه قبایل شرور و غارتگر خارج از مدینه گروه هایی را سازماندهی و به جنگ با آنها فرستادند. این نبردها که پیامبر خود حضور نداشت سریه نام گرفت.

۲ – سه قبیله مهم ساکن در اطراف مدینه عبارت اند از قبیله بنی قینقاع – قبیله بنی النضیر- قبیله بنی قریظه

۳ – قرآن مجید، سوره آل عمران آیۀ۱۵۲

۴ – مرحبا بقوم. الجهاد الاصغر و . علیکم الجهاد الاکبر، فقیل یا رسول الله ما الجهاد الاکبر؟، قال: جهاد النفس (وسائل الشیعه جلد ۱۱ ص ۱۲۲

۵ – پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: ترسناک ترین چیزی که از آنها بر امت خود می ترسم دو خصلت است: پیروی از خواهش های نفسانی که انسان را از حق باز می دارد و آرزوهای دراز که انسان آخرت را از یاد می برد. (وسائل الشیعه جلد ۲ ص ۴۳۸)

 

گروه سیاسی و روابط بین الملل

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.