سیاسی و روابط بین الملل

روش ها و راه کارهای مقابله با تحریم با عنایت به توانمندی و ظرفیتهای داخلی و خارجی قسمت اول

عبدالرضا رادپور محقق طی دو قسمت در یادداشت خود به موضوع تحریم های امریکا ، تاثیرات و راه های مقابله با آن می پردازد. در قسمت اول به تعریف ، سوابق و مشکلات تحریم اختصاص دارد.

۴ مهر ۱۳۹۷ ۰۹:۲۵

مقدمه :

دولت آمریکا در اول خرداد ۱۳۵۹ اولین بار بر ضد حکومت نوپا و انقلابی ایران به طور رسمی تحریم­ های اقتصادی خود را برای اعمال فشار به مردم و دولت انقلاب اسلامی اعلام و اجرا کرد. تحریم­ های ضد ایرانی کشور آمریکا از آن تاریخ تاکنون چندین بار با بهانه­ های مختلف تمدید و تشدید پیدا کرده است و آخرین بهانه آمریکا برای گسترش دامنه تحریم ­ها بر ضد ایران با ارجاع پرونده هسته ­ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل فصل جدیدی در ضدیت با جمهوری اسلامی ایران رقم خورد. به طوری که پس از این تاریخ، شورای امنیت و اتحادیه اروپایی به مجموعه تحریم‌گران اضافه شدند. هر چند پس از آن و بعد از سال ها مذاکره، توافق شده بود که این تحریم­ ها با پایان مذاکرات هسته ­ای و دستیابی به برجام به طور کامل لغو یا متوقف شود، اما با بد عهدی آمریکا و حتی کشورهای اروپایی، این مهم به فراموشی سپرده شده است.

اکنون در این مقاله سعی شده با مروری اجمالی و کوتاه پس از تعریف تحریم و تاریخچه آن، سر فصل ها و اهم راه کارهای عملی و کاربردی مقابله با تحریم پیشنهاد گردد.

۱) – تعریف تحریم :

تحریم‌های اقتصادی؛ مجموعه اقدامات خرابکارانه ­ای است که ضمن دستکاری در روابط و همکاری‌های اقتصادی، تأمین اهداف سیاسی خاصی را توسط کشور تحریم کننده مد نظر دارد. تحریم اقتصادی اقدام برنامه‌ریزی شده یک یا چند دولت از طریق محدود کردن مناسبات اقتصادی برای اعمال فشار بر کشور هدف با مقاصد مختلف سیاسی است. بنابراین تحریم یا سانکسیون (Sanction)، نوعی جریمه است که با هدف واداشتن تحریم شونده به اطاعت از اراده مطلوب سیاسی صورت می‌گیرد.

نخستین تحریم علیه ایران در دوران معاصر، تحریم ایران از سوی انگلستان در واکنش به انتخاب دکتر محمد مصدق و ملی ­سازی صنعت نفت بود. بر این اساس اولین قطعنامه شورای امنیت علیه ایران در زمان نخست وزیری محمد مصدق و بمنزله واکنش علیه ملی شدن صنعت نفت ایران صادر شد.

https://www.mashreghnews.ir/news

۲)- تاریخچه تحریم ­­ها علیه ایران و کشورهای جهان :

در فاصله جنگ جهانی اول تا سال ۱۹۹۰، یعنی در طول نزدیک به ۷۵ سال، در مجموع ۱۱۵ تحریم اقتصادی علیه کشورهای مختلف تصویب و به اجرا گذاشته شد که بطور متوسط برابر است با ۱٫۵ تحریم در سال. اما از سال ۱۹۹۰، تعداد تحریم های اقتصادی به شدت افزایش یافته است. از سال ۱۹۹۰، به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد، کاربرد سیاست تحریم اقتصادی به شدت افزایش یافته است. دولت آمریکا بزرگترین سهم را در کاربرد سیاست تحریم اقتصادی داشته است. در مجموع، دوسوم تحریم های اقتصادی جهان توسط دولت آمریکا اعمال گردیده است. شایان توجه است که به دنبال فروپاشی اتحاد شوروی و پایان جنگ سرد، سهم آمریکا در تحریم های اقتصادی جهان به شدت افزایش یافته است. طی دوره ۱۹۱۸ الی۱۹۹۰ دولت آمریکا مسئول ۷۷ مورد از کل ۱۱۵ تحریم های اقتصادی جهان، یعنی ۶۷% کل تحریم‌ها بوده است. طی دوره ۱۹۹۰ الی۱۹۹۹ سهم آمریکا در کل تحریم های اقتصادی جهان به ۹۲% افزایش یافت. تنها در دوره اول ریاست جمهوری آقای کلینتون، دولت آمریکا ۶۱ تحریم اقتصادی را علیه ۳۵ کشور جهان، با جمعیتی بالغ بر ۲٫۳ میلیارد نفر، یعنی ۴۲% کل جمعیت جهان و ۷۹۰ میلیارد دلار صادرات، یعنی ۱۹% صادرات جهان، به اجرا گذاشت.

http://www.ettelaat.com سه‌شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۳- شماره ۲۵۰۳۴

۳)- تحریم ها چه مشکلات و هزینه‌هایی بر کشورها تحمیل می کنند:

قطعا تحریم در همه کشورها و از جمله کشور عزیز ما باعث نابسامانی و مشکلاتی می گردد. در حال حاضر تحریم، باعث رشد قارچ‌گونه احتکار و باندهای رانت‌خواری در داخل و خارج کشور شده است. تحریم های اقتصادی همیشه با آثار و تبعات متعددی همراه بوده است که بدون هرگونه تفکیک به همه مردم به خصوص به گروه‌های آسیب پذیر صدمه وارد می‌آورد و چنانچه بخواهیم به همه آنها اشاره نمایم، از اصل موضوع خارج خواهیم شد. فلذا در این یادداشت سعی می شود به صورت اختصار به اهم مشکلات تحریم اشاره گردد.

۱- تغییر جهت تجارت و مناسبات مالی با کشورها وقت و هزینه زیادی بر کشور تحمیل می کند.

۲- ریسک تجارت و سرمایه‌گذاری با کشور تحریم شونده بالا می رود.

۳- چنانچه کالای اصلی کشور مورد تحریم قرار گیرد ضربه سنگینی بر اقتصاد آن کشور خواهد بود.

۴-تحریم سبب نوعی بلا تکلیفی و سردر گمی برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی می گردد.

۵- جو منفی و روانی برای فعالیت‌های اقتصادی در کشور مورد هدف موجب کاهش سرمایه‌گذاری و افزایش تورم می‌گردد.

۶- منابع بین‌المللی و غیرداخلی در کشور تحریم شونده کاهش پیدا می کند و باعث کند شدن تولید می شود.

http://www.shada.ir/portal

۴)- بیشترین مشکلاتی که تحریم در کشور به وجود آورده است:

هر چند که تحریمهای اقتصادی به طور معمول مشکلات مشابه و مشترکی در همه کشورها به وجود می آورد، اما برای رسیدگی به مشکلات لازم است ضمن اولویت بندی، به مهم ترین آنها توجه شود. به نظر می آید در حال حاضر از مهم ترین مشکلات داخلی اقتصاد کشور، افزایش افسارگسیخته نقدینگی و به تبع آن تورم غیرقابل کنترل در کشور است که حتی با فرض تداوم دوران برجام، این فشار نقدینگی و تورم، قابلیت تضعیف پول ملی، افزایش فشار به اقتصاد خانوارها و دولت و در نهایت افزایش ضربه‌پذیری کشور را در سطح بین‌الملل به همراه دارد. فشار نقدینگی تا حدی بحرانی است که نسبت نقدینگی به GDP کشور در سال ۱۹۶۰ از ۱۶ درصد به ۱۰۲ درصد در سال ۲۰۱۸ رسید. به عبارتی یکی از دلایلی که پول ملی در حال حاضر در مقابل ارزهای معتبر تا این اندازه دچار تضعیف شده و به پایین‌ترین سطح خود رسیده، آن است که اقتصاد کشور با رشد فزاینده نقدینگی مواجه بوده است. از طرفی در شرایطی که حدود ۸۱ درصد واردات کشور را کالاهای سرمایه‌ای و واسطه‌ای تشکیل می‌دهند، لذا تضعیف پول ملی نه تنها باعث خروج بیشتر ارز از کشور می‌گردد بلکه تولید داخلی را نیز متاثر می‌نماید. از دیگر مشکلات اقتصادی و ریشه‌دار کشور نیز با وجود شعار خصوصی‌سازی و کوچک نمودن دولت، افزایش هزینه‌های جاری دولت در کنار افزایش بدهی‌های دولت به بانک مرکزی است.

https://www.khabaronline.ir

ادامه دارد……

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.