الف) هدف راهبردی ترکیه در قبال ایران
- ترکیه طی دو سال میلادی اخیر تلاش نمود با هدف تسخیر حوزههای نفوذ ایران در منطقه و در جهت تقویت زیرساخت های قدرت اقتصادی ـ نظامی و کسب برتری های منطقه ای ، ضمن حفظ و بسط مناسبات دوجانبه با جمهوری اسلامی ایران، در ائتلاف های ضد ایرانی مشارکت و حضور فعالی داشته باشد.
ب) بخشی از رویکردهای سیاست خارجی ترکیه در منطقه سال های 2015-2016
- ترکیه تلاش کرد از راه توسعه و تقویت صنایع دفاعی، ارتش خود را به نیروی اثرگذار و بازدارنده در جهان تبدیل کند.
- این کشور ضمن تقویت هم پیمانی و امضای تفاهم نامه های نظامی (در زمینه تبادل تجربه و آموزش عملیاتی) با کشورهای همسو در جهت تحقق اهداف منطقه ی، گام برداشت.
- اتخاذ رویکردهای هجومی در عرصه سیاست خارجی در جهت پیشبرد اهداف منطقه ای
- بهره برداری از ظرفیت مناسبات با آمریکا، اتحادیه اروپا و ناتو در برابر جبهه مقاومت؛
- بالانس / متعادل کردن مناسبات با آمریکا، جریان های کردی و داعش با تمرکز بر تضعیف موقعیت اکراد در چشم انداز تحولات منطقه تا قبل از وقوع کودتا در ترکیه
- تغییر در جغرافیای سیاسی منطقه با تقویت جریان های همسو؛
- اتحاد هر چه بیشتر ترکیه و عربستان و تقویت محور ضد ایرانی در منطقه؛
- نزدیکی ترکیه با روسیه و تغییر تاکتیک در موضوع سوریه؛
- کمک به گروههای مسلح افراطی در سوریه و عراق؛
- استفاده از ظرفیت مسعود بارزانی و حکومت اقلیم کردی عراق در جهت مهار پ.ک.ک؛
- برنامهریزی برای ایجاد منطقه پرواز ممنوع در حاشیه مرزهای خود با خاک سوریه با هدف تغییر نظام این کشور و سرنگونی بشار اسد
- اقدام نظامی مستقیم علیه جریان های کردی در سوریه و عراق و انجام پشتیبانی های غیر رسمی از جریان های افراطی در برابر گروه های کردی؛
- مقابله با مشروعیت بخشی به گروه های کرد سوری در مذاکرات سیاسی ژنو؛
- انجام اقدامات خصمانه علیه روسیه در خاک سوریه؛
- ایجاد بارانداز اطلاعاتی در ترکیه (استانبول) جهت فعالیت عناصر ضد ایرانی؛
- با توجه به بروز طلیعه دوره ترامپیزه شدن آمریکا، ترکیه در اواخر سال میلادی 2016 با تغییر رویکرد خود نسبت به روسیه ، ارتباط گیری بیشتر در زمینه های اقتصادی، سیاسی و اطلاعاتی با فدراسیون روسیه را مد نظر قرار داد.
- بهرغم پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات ترکیه، سیاست های غیر اصولی و لجوجانه اردوغان در حوزه های داخلی و منطقه ای زمینه انتقال رویکردهای تروریستی به خاک این کشور و به خطر افتادن پایگاه حزب عدالت و توسعه را فراهم آورده بود.
- رویکردهای حمایتی حزب عدالت و توسعه از گروههای تروریستی سوریه، در اختیار گذاشتن مرزهای مشترک برای انتقال تجهیزات و نیروهای مخالف اسد، اقدام عملیاتی و تلاش در جهت ایجاد منطقه ای حائل، مشارکت در ائتلاف های سیاسی و نظامی و…، به تحقق اهداف این کشور در سوریه و برکناری بشار اسد کمکی نکرد.
- هدف قرار دادن جنگنده روسیه در خاک سوریه به عمق چالش های این کشور با مسکو افزوده ، و این کشور را در وضعیت نگران کننده از اقدام تلافی جویانه روسیه قرار داد که با عذر خواهی ترکیه و سفر رئیس جمهور ترکیه به روسیه این نگرانی کاهش یافت.
- همگرائی روسیه با آمریکا در معادله اکراد و تمایل آنها به تقویت جریان کُردی در منطقه، حساسیت و نگرانی ترکیه را برانگیخت.
- به دلیل رویکردهای افراطی ترکیه در عرصه سیاست خارجی، این کشور نتوانست نظر مثبت کشورهای اروپایی برای عضویت در اتحادیه اروپا را جلب کند.
- بروز کودتای نظامی در ترکیه، ساختار سیاسی این کشور را در حالت متزلزلی قرار داده که به دنبال آن تسویه حساب های گسترده و هم چنین تصفیه عناصر کودتا از ارتش و دولت سعی شده نظام سیاسی ترکیه محکم نشان داده شود.