مقدمه؛
پس از تنفیذ رای مردم به حجه السلام و المسلمین آقای دکتر روحانی در مراسم ویژهای در محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی، مراسم تحلیف دوازدهمین دوره ریاست جمهوری در مجلس شورای اسلامی با حضور مقامات و هیاتهایی از کشورهای خارجی و مقامات کشوری و لشکری و نمایندگان مجلس شورای اسلامی برگزار شد و کابینه دوازدهم به مجلس معرفی گردید.
از آن جهت که دولت یازدهم برغم به سرانجام رساندن موضوع هسته ای و داشتن کارنامه برجام ، به دلیل بدعهدی طرف آمریکایی در اجرای این قرارداد، آنچنان که توقع میرفت در حوزه سیاست خارجی میوهایی درخور از برجام نچید و از سوی دیگر به لحاظ اقتصادی اوضاع کشور برغم پایین بودن تورم ، با رکود اقتصادی در برخی حوزهها روبرو بود، اما ملت در حماسه مشارکت سیاسی 29 اردیبهشت سال 96 نشان دادند ملاک قضاوت و سنجش مردم ایران تنها و فقط بهبود اوضاع اقتصادی و موفقیتهای سیاسی نیست بلکه حفظ دستاوردهای اساسی نظام جمهوری اسلامی در اولویت قرار دارد .
به بیان دیگر مشارکت سیاسی و حضور گستردۀ مردم پای صندوقهای رأی هم بیانگر اعتماد و مقبولیت و کارآمدی نظام ج.ا.ایران درنگاه مردم ایران است، و هم از فرصتها و ظرفیتهایی برخوردار است که با مدیریت آن میتوان در حوزه سیاست داخلی بر بسیاری از مشکلات فائق آمد و در حوزه سیاست خارجی فصل تازهای را در روابط دیپلماتیک و تعامل با جهان ایجاد کرد.
در یادداشت پیش رو ابعاد این فرصتها ، ظرفیتها، رویکردها و راهکارهای حفظ و بهرهبرداری از آن مورد توجه قرار می گیرد.
الف – فرصت ها و ظرفیت ها
مشارکت بالای ملت ایران در انتخابات فارغ از مرزبندیهای قومی، مذهبی، سیاسی و جناحی نشان دهنده همبستگی ملی و یکپارچگی ملت ایران بود و برای کشور و دولت فرصتها و ظرفیتهایی را ایجاد کرد که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قدرت ملی افزایش یافت و اعتبار و اقتدار ج.ا.ایران در چشم دولتها و ملتهای منطقه و جهان آشکار گشت.
- افزایش ثبات و استحکام ساخت درونی قدرت متکی به مردمسالاری دینی.
- افزایش توان چانهزنی دستگاه دیپلماسی ایران در صحنههای بینالمللی.
- کاهش آثار توطئههای منطقهای به ویژه کنفرانس ضد ایرانی در ریاض.
- ایجاد اطمینان خاطر در طرفهای اقتصادی خارجی و تقویت زمینه همکاریهای اقتصادی.
- حضور و مراوده کشورهای اروپایی بعد از انتخابات نشان داد می توان با رویکردی مناسب در سیاست خارجی موجبات شکاف میان اروپا و آمریکا در خصوص مسائل ایران شد.
ب – رویکردها و راهکارها
برغم حضور42میلیونی مردم ایران دریک روز پای صندوق رأی- آنهم در شرایط ناپایدار و بحرانی منطقه- همچنان شاهد ادامه تحریمها و تهدیدهای آمریکا و هم و پیمانان آنان هستیم تا جایی که وقیحانه آخرین اقدامات تحریمی خود را مادر تحریمها مینامند .
بنابراین انتظار میرود در آینده نیز دانش هستهای،دانش نظامی، پیشرفتهای موشکی، حقوق بشر، تروریسم، از نمونه موضوعاتی باشد که توسط آمریکا جهت بهانه جویی و مداخلهگری در امور داخلی ایران مورد سوء استفاده قرار گیرد و از سوی دیگر، برغم افول قدرت جریان تکفیری، وهابی و تروریستی داعش در منطقه و ناکارآمدی حمله سعودیها به یمن و شکست سیاستهای منطقهای این کشور همچنان داعش و عربستان از چالشهای مهم در سیاست خارجی ج.ا.ایران باشد.
لذا دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران برای حفظ، ارتقاء و بهرهبرداری از موقعیت برآمده از نقش آفرینی در تحولات منطقه و ظرفیتها ، دستاوردها و فرصتهای ناشی از مشارکت چشمگیر مردم در انتخابات اردیبهشت ماه، رویکردها و راهکارهای زیر را برنامهریزی و اجرا نماید:
- تقویت وحدت اسلامی و انسجام داخلی(ملی)
- افزایش هماهنگی نهادهای مرتبط با سیاست خارجی
- تلاش برای دستیابی به سیستم امنیت جمعی منطقهای
- تقویت دیپلماسی عمومی برای مقابله با عمق یافتن فضای بیاعتمادی، ناشی از فعالیتهای نامتعادل و هیستریک برخی دولتهای غربی، عربی و رژیم صهیونیستی برای مخدوشسازی چهره و وجهه نظام در سطح بینالمللی، به ویژه در زمینههای:
- حمایت از محور مقاومت؛
- حقوق بشر؛
- همگرایی و همکاریها در منطقه و با جهان اسلام؛
- جلوگیری از گسترش نفوذ رژیم صهیونیستی در منطقه؛
- کاهش تاثیر و نفوذ پروژه ایران هراسی، به ویژه در سیاستها و افکار عمومی فرامنطقهای و مقابله جدی با سیاست ایران هراسی و شیعه گریزی که از سوی نظام سلطه و عوامل آن دامن زده میشود .
- با رویکردی عزتمدارانه و اقدامات حکیمانه و توجه به مصالح نظام بایستی سیاست درهای باز به سمت تمامی کشورها را دنبال نمود و ضمن داشتن رفتار متقابل در سیاست خارجی، اهدافی همچون رسیدن به قدرت منطقهای- حفظ منافع ملی و آشکار کردن هويت دینی را دنبال نمود.
- تقویت زمینههای تعمیق و تشدید شکاف میان آمریکا با سایر قدرتهای بینالمللی به ویژه در موضوع برجام و تحریمهای ظالمانه آمریکا
- تسهیل و تقویت زمینهها و شرایط استفاده از سرمایه گذاری خارجی
- پرهیز از قرار گرفتن در مسیر دو قطبیسازی سیاست خارجی و توجه به رویکرد تفرقهافکنانه دیپلماسی عمومی نظام سلطه در سطوح ملی، منطقهای و جهان اسلام
- مدیریت تنشها در سیاست خارجی با اولویت مناطق پیرامونی و حوزه نفوذ جمهوری اسلامی ایران
- حفظ اعتبار و اقتدار بدست آمده از مشارکت حداکثری مردم در انتخابات در داخل و خارج تا این مهم تحت تاثیر چالشها و اختلافات داخلی و سیاسی قرار نگیرد.